जगद्गुरु रामानंदाचार्यजींची वसुंधरा पायी दिंडी — पर्यावरण संरक्षणासाठी एक आध्यात्मिक यात्राप्रवाह
- Jagadguru Narendracharyaji
- Nov 3
- 2 min read
Updated: Nov 11

जेव्हा संपूर्ण जग हवामान बदल, पर्यावरणीय असंतुलन आणि नैसर्गिक हानीच्या गंभीर संकटांशी झुंज देत आहे, त्या काळात जगद्गुरु रामानंदाचार्य नरेंद्राचार्यजीनी एक अद्वितीय, दिव्य आणि प्रेरणादायी उपक्रम आरंभ केला “वसुंधरा पायी दिंडी”. ज्यामध्ये भक्तीची अध्यात्मिक भावना आणि पर्यावरण रक्षणाची जबाबदारी यांचा सुंदर संगम साधला आहे.
दरवर्षी हजारो भक्त नाणीजधाम पीठाकडे पायी निघणाऱ्या या पदयात्रेत सहभागी होतात. ही यात्रा केवळ धार्मिक परंपरेपुरती मर्यादित नसून, ती पर्यावरण संरक्षण, आध्यात्मिक जागरण आणि सामाजिक एकात्मतेचा संदेश जनमानसात रुजवणारी एक पवित्र साधना आहे.
वसुंधरा पायी दिंडी म्हणजे काय?
वसुंधरा पायी दिंडी ही केवळ तीर्थयात्रा नसून, धरतीमातेच्या रक्षणाचा एक दिव्य संकल्प आहे. सन 2023 पासून जगद्गुरु रामानंदाचार्यजींच्या प्रेरणेने देशभरातील भक्तांनी शेकडो किलोमीटरची पायी यात्रा आरंभ केली आहे. जलवायु परिवर्तनावरील जनजागृती, जलसंवर्धन, वृक्षसंवर्धन आणि निसर्गाशी संतुलित जीवनपद्धतीचा प्रसार या उद्दिष्टांसाठी.
या यात्रांचा हेतू फक्त चालणे नाही, तर एकता, समर्पण आणि जागरूक कृतीचे प्रतीक बनण्यात आहे. देशाच्या विविध भागांमधून प्रवास करणाऱ्या या दिंड्या मानवतेची सामूहिक पर्यावरणीय जबाबदारी अधोरेखित करतात आणि प्रत्येक सहभागीच्या अंतःकरणात निसर्गभक्तीची ज्योत प्रज्वलित करतात.
वसुंधरा पायी दिंडी प्रमुख मार्ग
वसुंधरा पायी दिंडी रामानंदाचार्य दक्षिणपीठ नाणीजधाम च्या अंतर्गत असणाऱ्या उप पीठांपैकी सात उपपीठांमधून निघते. ही सात प्रवासरेषा म्हणजे भक्ती, पर्यावरणप्रेम आणि समाजजागृतीचा एक अखंड प्रवाह आहेत.
1️⃣ पूर्व विदर्भ उपपीठ: श्रीक्षेत्र नेर्ले → कामठी → नागपूर 📏 1,022 किमी | 40 दिवस
2️⃣ मराठवाडा उपपीठ: श्रीक्षेत्र सिमुरगव्हाण → पाथरी → परभणी 📏 532 किमी | 23 दिवस
3️⃣ उत्तर महाराष्ट्र उपपीठ: श्रीक्षेत्र रामशेज → दिंडोरी → नाशिक 📏 527 किमी | 23 दिवस
4️⃣ पश्चिम महाराष्ट्र उपपीठ: श्रीक्षेत्र नऱ्हे → हवेली → पुणे 📏 354 किमी | 16 दिवस
5️⃣ मुंबई उपपीठ: श्रीक्षेत्र शिरसाठ फाटा → वसई → पालघर 📏 391 किमी | 17 दिवस
6️⃣ तेलंगणा उपपीठ: श्रीक्षेत्र दोसपल्ली → जुक्कल → कामारेड्डी 📏 605 किमी | 25 दिवस
7️⃣ गोवा उपपीठ: श्रीक्षेत्र बायंगणी → तिसवाडी → गोवा 📏 243 किमी | 11 दिवस

संदेश — पृथ्वी हीच माता, तिचं रक्षण हाच धर्म
या सातही वसुंधरा यात्रांचा एकच सार्वभौम संदेश आहे —
“धरती ही आपली माता आहे, आणि तिचं संरक्षण हेच आपलं कर्तव्य आणि धर्म आहे.”
ही दिंडी म्हणजे केवळ पायी चाललेली यात्रा नसून, ती मानवतेच्या अंतःकरणात पर्यावरणभक्तीचा दीप प्रज्वलित करणारी एक युगप्रवर्तक साधना आहे.



Comments